Grote commerciële ruimtes — winkelcentra en galerijen, atria en overdekte pleinen, foodcourts, showrooms, beurshallen, stations met winkelzones — hebben drie kenmerken die winkels niet hebben: hoogtes van 6 tot 15 meter, daglicht dat een groot deel van de dag door lichtstraten en glasgevels binnenvalt, en een publiek in beweging dat moet begrijpen waar het heen moet zonder een bord te lezen. Het kunstlicht werkt hier samen met de architectuur: het markeert routes, onderscheidt pleinen van gangen, verandert van intensiteit met het uur en met het evenement.
De oplossingen van 3F Filippi voor commerciële ruimtes zijn ontworpen om ruimte en producten tot hun recht te laten komen, de bezoekerservaring te verbeteren en het verbruik te verlagen van vloeren die tot 18 uur per dag verlicht zijn: armaturen voor grote hoogtes met specifieke optieken, doorlopende lichtlijnen die de routes volgen, railsystemen voor presentatiezones, armaturen met lage luminantie waar het publiek omhoogkijkt, en DALI-sturing om het kunstlicht het daglicht te laten volgen.
Deze pagina behandelt de gemeenschappelijke zones en de grote gebouwen. Het licht in de afzonderlijke winkels staat op de pagina over retailverlichting; dat van de supermarkten en hypermarkten die vaak een winkelcentrum verankeren, op de pagina over supermarkten.
EN 12464-1 vraagt 300 lx voor verkoopzones en 200 lx voor routes en atria, met verblindingsgrenzen UGR ≤ 22 voor publiek toegankelijke ruimtes en ≤ 19 waar men verblijft en werkt; in commerciële ruimtes gaat men op pleinen en presentatiezones boven de minima en, met dimming, eronder in de daluren. De tabel vat de typische keuzes van een 3F Filippi-ontwerp per gebouwtype samen.
| Ruimte | Typische hoogte | Belangrijkste eis | Typische oplossing van 3F Filippi |
|---|---|---|---|
| Routes en gangen van het winkelcentrum | 5–8 m | Visuele continuïteit, oriëntatie, gelijkmatige 200–300 lx | Lichtlijnen 3F Linux en Zero 3F Canale, 3F HD als lichtlijn |
| Atrium en centraal plein | 10–15 m | Accent op de ruimte, integratie met lichtstraten, 300–500 lx | 3F Six R, 3F HD als pendel, 3F Linux L met optieken voor grote hoogtes |
| Foodcourt en verblijfszones | 4–6 m | Comfort, UGR ≤ 19, warm licht 3000 K, accent op de toonbanken | 3F Millumino, 3F LoopSolo, 3F Hal, 3F Reno |
| Etalages en winkelingangen aan de galerij | 3–4 m | Contrast met de galerij, 1.000–2.000 lx in de etalage | Spots op Binario 3F, Zero 3F Track, 3F Zeta Track |
| Showrooms en presentatiezones | 4–8 m | CRI ≥ 90, lage luminantie op glanzende oppervlakken, scènes | 3F HD, 3F Hal, 3F Solo, 3F Eldorado, Binario 3F met spots |
| Beurshallen | 8–15 m | Hoge lichtstromen, gelijkmatigheid, herinrichting bij elk evenement | 3F Six R, 3F Linux L, Zero 3F Track op rail |
| Stations, luchthavens en doorgangszones met retail | 5–12 m | Veiligheid van het publiek, IP65 waar nodig, 24/7, noodverlichting | 3F Linux, 3F Zeta, 3F Petra, versies met geïntegreerde noodverlichting |
| Servicezones, kantoren en technische ruimtes | 3 m | Efficiëntie, sensoren, IP65 in reinigingsruimtes | 3F LED Panel, L 340, 3F Dìagon P, 3F Petra Sensor, 3F Linda |
Op pleinen en in atria is het daglicht een groot deel van de dag de belangrijkste lichtbron: lichtsensoren per zone brengen het kunstlicht op het vereiste niveau en niet hoger, met besparingen van 30–40 % alleen al in de zones met lichtstraten. En de lage luminantie telt meer dan in winkels, omdat het publiek in een hoge ruimte omhoogkijkt: microprismatische LGS-afschermingen en afgeschermde optieken voorkomen dat de armaturen het helderste element in de ruimte worden.
Drie eisen die het bestek van een winkelcentrum of een beurshal onderscheiden van dat van een winkel, en hoe de armaturen van 3F Filippi eraan voldoen.
Op 10 meter bereikt een winkelarmatuur de vloer niet. De reeksen voor commerciële ruimtes hebben hoge lichtstromen en lensoptieken uit methacrylaat met brede, midden- en smalle verdelingen, combineerbaar om de vereiste gelijkmatigheid met weinig lichtpunten te bereiken; ledbronnen met CRI ≥ 80 voor routes en CRI > 90 voor presentatiezones en etalages, kleurtemperaturen van 3000 K voor verblijfszones tot 4000 K voor routes, initiële kleurtolerantie SDCM 3 over rijen van tientallen armaturen die in één oogopslag zichtbaar zijn.
De doorlopende lichtlijnen — 3F Linux, Zero 3F Canale, 3F HD als lichtlijn — volgen de routes van het winkelcentrum en tekenen zijn geometrie: modulaire draagstructuren, bochten en kruisingen, afwisselend blinde en lichtgevende elementen, directe of direct/indirecte uitstraling. De Binario 3F, driefasig met DALI-geleiders, laat toe presentatiezones en hallen bij elk evenement te herschikken zonder ingrepen aan de installatie. Behuizingen uit geëxtrudeerd aluminium of gelakt plaatstaal, diffusors uit polycarbonaat of methacrylaat, afwerkingen in wit, aluminium en zwart om in het plafond te verdwijnen of om op te vallen.
Armaturen conform EN 60598-1 en de voorschriften voor publiek toegankelijke ruimtes, CE- en ENEC-certificering, versies met geïntegreerde noodverlichting volgens EN 60598-2-22 voor de vluchtwegen van drukbezochte gebouwen, beschermingsgraad IP40 voor binnenruimtes en IP65 voor doorgangszones, open galerijen, foodcourts met natte reiniging en technische ruimtes. DALI- en DALI-2-versies standaard voor dimming per zone, tijdprogramma's en integratie met het gebouwbeheer van het centrum.
Vier resultaten die propertymanagers, beursorganisaties en dealers meten na een project van 3F Filippi.
Een duidelijke lichthiërarchie — gelijkmatige routes, helderdere pleinen, etalages in contrast — leidt het publiek zonder extra bewegwijzering door het winkelcentrum en verlengt de verblijfsduur. Het visuele comfort, zonder verblinding door de armaturen bovenaan, maakt het verschil in ruimtes waar men uren doorbrengt.
Hoogefficiënte led met 60 % minder verbruik dan metaalhalogeen en tl, en DALI-daglichtregeling die in zones met lichtstraten nog eens 30–40 % wegneemt. Over tienduizenden vierkante meters is het de grootste post in het energiebudget na de klimaatregeling.
Rail, richtbare spots en DALI-scènes: een beurshal verandert van licht bij elke beurs, een showroom bij elke lancering, een plein bij elk seizoen. De herinrichtingen gebeuren zonder elektricien en zonder stilstand.
Doorlopende lichtlijnen tekenen de lijnen van het gebouw, de afwerkingen in wit, aluminium en zwart gaan op in verlaagde plafonds of accentueren ze, direct/indirect licht maakt gewelven en lichtstraten leesbaar. Het licht wordt deel van het architecturale ontwerp, geen installatie die erbovenop is gelegd.
Lichtlijnen, armaturen voor grote hoogtes, pendels met lage luminantie, railsystemen, inbouw- en waterdichte armaturen voor technische zones: op de productpagina's vind je optieken, lumenpakketten, DALI- en noodversies, en de bestanden voor de lichtberekening.
Andere reeksen die in commerciële ruimtes worden ingezet: Mira Muur, 3F HD R, 3F Eldorado, 3F Six R, 3F LED Panel, L 320, L 340, L 350, L 360, L 490, 3F Reno, Zero 3F Track, 3F Zeta Track, 3F Linux, Binario 3F, 3F Mirella, 3F Mirella Floor, 3F Filoluce, 3F C8, Lucequadro.
Een beursterrein, een autoshowroom en een spoorwegstation: drie grote, publiek toegankelijke ruimtes waar het licht de routes en de evenementen volgt.
Ze moet een hoge kleurweergave, gelijkmatig licht, specifieke optieken en visueel comfort garanderen, met als doel de producten tot hun recht te laten komen en de bezoeker op een natuurlijke manier te leiden. In een grote ruimte komen drie eisen bij: armaturen met lichtstromen en optieken voor hoogtes van 6–15 meter, lage luminantie omdat het publiek omhoogkijkt, en een hiërarchie van niveaus — routes, pleinen, etalages — die oriënteert zonder bewegwijzering. De daglichtregeling vervolledigt het ontwerp in zones met lichtstraten en glasgevels.
Ja. Het gamma omvat specifieke oplossingen voor routes (doorlopende lichtlijnen), pleinen en atria (armaturen voor grote hoogtes), foodcourts (pendels met lage luminantie en warm licht), etalages en winkelingangen (spots op rail), showrooms en presentatiezones (CRI 90 en scènes), plus waterdichte IP65-armaturen voor doorgangszones, overdekte parkings en technische ruimtes, en versies met geïntegreerde noodverlichting voor vluchtwegen.
Ja. De ledoplossingen van 3F Filippi verlagen verbruik en onderhoudskosten drastisch, met een snelle terugverdientijd vooral op grote vloeren met continu gebruik: een winkelcentrum verlicht zijn gemeenschappelijke zones 16–18 uur per dag, en led verlaagt het verbruik met 60 % tegenover metaalhalogeen en tl. De DALI-daglichtregeling voegt 30–40 % toe op pleinen en in atria met lichtstraten, en het onderhoud op 12 meter — met hoogwerkers en nachtelijke sluitingen — verdwijnt voor jaren.
Met lichtsensoren per zone die aan de DALI-armaturen zijn gekoppeld: elke zone onder een lichtstraat of langs een gevel regelt haar eigen kunstlicht op het ontwerpniveau, stijgend bij schemering en dalend op de middag, zonder zichtbare stappen. De zones worden in het ontwerp bepaald volgens de geometrie van de openingen, niet volgens de opstelling van de armaturen, en tijdprogramma's vervolledigen de sturing met verlaagde niveaus voor de nachtelijke schoonmaak en de opening. In zones zonder daglicht blijft de dimming nuttig voor een constante verlichtingssterkte in de tijd.
Doorlopende lijnen (3F Linux, Zero 3F Canale, 3F HD als lichtlijn) zijn geschikt voor routes en regelmatige geometrieën: ze tekenen de richting, garanderen gelijkmatigheid met weinig voedingspunten, wisselen lichtgevende en blinde elementen af om de lichtstroom te doseren. Afzonderlijke armaturen — pendels, armaturen voor grote hoogtes, spots — zijn geschikt voor pleinen, atria en presentatiezones, waar accentlicht nodig is of waar de hoogte gebundelde lichtstromen vraagt. Een winkelcentrumontwerp gebruikt doorgaans beide: lijnen in de gangen, afzonderlijke armaturen op de pleinen en aan de etalages.
Publiek toegankelijke ruimtes vereisen noodverlichting op de vluchtwegen volgens EN 1838 en EN 60598-2-22, met autonomie en reactietijden bepaald door het brandveiligheidsontwerp. De armaturen van 3F Filippi zijn beschikbaar met een geïntegreerde noodkit — dezelfde pendel of dezelfde lijn geeft gewoon en noodlicht — en in versies met lage luminantie om niet te verblinden bij een evacuatie. In stations en luchthavens komen daar de 24/7-werking, IP65 in open zones en gepland onderhoud van installaties die niet mogen worden uitgeschakeld bij.
Plattegronden, doorsneden met hoogtes, positie van lichtstraten en etalages: onze technische dienst maakt het lichtontwerp met niveaus, lichthiërarchie, sturing en de armaturenlijst. Vrijblijvend.