Een winkel die op half licht aangaat voor de bevoorrading, bij de opening de accenten op de versproducten opvoert, aan de ingangen het daglicht volgt en een haperende driver meldt voor een gangpad in het donker blijft. Ledarmaturen van 3F Filippi met DALI-2, draadloos en Tunable White, beheerd vanaf één platform.
Vraag de beoordeling aanEen supermarkt is 14–16 uur per dag verlicht, maar doet niet al die uren hetzelfde: om zes uur \'s ochtends worden de schappen gevuld, om acht uur gaat de winkel open, halverwege de middag wisselen de promoties, om tien uur \'s avonds wordt er schoongemaakt. Een klassieke installatie zet de hele dag alles op vol vermogen, ook in de uren waarin alleen het personeel in de winkel is. Smart verlichting voor supermarkten geeft elke fase haar eigen licht — en elke afdeling, elk gangpad, elke ingang — met een besparing van 30–35 % op een installatie die al op led draait, zonder één lux weg te nemen waar de klant koopt.
De oplossingen van 3F Filippi combineren hoogefficiënte ledtechnologie met intelligente sturingssystemen om producten tot hun recht te laten komen, het verbruik te verlagen en het operationele beheer van de hele verkoopvloer te verbeteren: armaturen met DALI-2- en D4i-drivers, draadloze versies voor retrofits, geïntegreerde aanwezigheids- en lichtsensoren, Tunable White om de kleurtemperatuur van afdelingen te veranderen, platformen die verbruik en toestand van de installatie op afstand opvolgen — voor één winkel of voor de hele keten.
Deze pagina legt de strategieën uit die in de levensmiddelenretail werken en hoe ze integreren met het gebouwbeheer van de winkel. Het lichtontwerp afdeling per afdeling staat op de pagina over verlichting voor supermarkten; draait de installatie nog op tl of metaalhalogeen, dan is het vertrekpunt de relamping van supermarkten, die met de juiste armaturen de sturing samen met de led brengt.
De strategieën zijn dezelfde als in kantoren en industrie, maar in een supermarkt veranderen de gewichten: tijdprogramma's zijn meer waard dan aanwezigheid, omdat de verkoopvloer altijd bezet is wanneer de winkel open is; aanwezigheid loont in achterruimtes, magazijnen, koelcellen en sanitair; daglicht telt aan de ingangen en in galerijen; scènes zijn een verkoopinstrument, niet alleen een besparing. De waarden zijn grootteordes op een al efficiënte ledinstallatie.
| Strategie | Typische besparing | Waar ze in de winkel het meest oplevert | Wat ze vereist |
|---|---|---|---|
| Scènes per dagfase (bevoorrading, opening, avond, schoonmaak) | 15–25 % | De hele verkoopvloer: bevoorrading en schoonmaak op 50 %, opening op 100 %, avond met verlaagde accenten | Sturingssysteem met klok, zones per afdeling, opgeslagen scènes, handmatige overbrugging |
| Aanwezigheid in achterruimtes, magazijnen, koelcellen, sanitair en kantoren | 30–50 % in die zones | Magazijn, koelcellen, bereidingsruimtes, kleedkamers, sanitair, dienstgangen | Sensoren geïntegreerd in de armaturen (3F Petra Sensor, draadloze versies), stand-byniveau in de koelcellen |
| Daglichtregeling | 10–20 % in de betrokken zones | Beglaasde ingangen, galerijen, zones met lichtstraten, kassa's bij de etalages | Lichtsensoren per zone, DALI-dimbare armaturen |
| Constante verlichtingssterkte en piekreductie | 10–15 % | De hele verkoopvloer | Dimbare driver, inregeling onder 100 %, onderhoudscurve |
| Tunable White en scènes per afdeling | Verkoop, niet alleen energie | Versproducten, bakkerij, seizoenspromoties, zones met lay-outwijzigingen | Tunable White-armaturen (3F HD, 3F Dìagon P), scènes per afdeling |
| Energiemonitoring en diagnose (D4i) | Beslissingen en onderhoud | Winkelketens, onderhoudscontracten, certificeringen | D4i-drivers, gateway naar GBS of cloud, centraal dashboard |
Tijdprogramma's, aanwezigheid in de dienstzones en daglicht samen geven een typische supermarkt 30–35 % minder verlichtingsverbruik dan dezelfde ledinstallatie zonder sturing — die al 60 % minder verbruikte dan tl. EN 15232-1 classificeert het automatiseringsniveau: tijdprogramma's, aanwezigheid en daglichtregeling per zone zijn klasse A waard, de klasse die telt in de energiecertificering van het commerciële gebouw.
Drie technische keuzes die een smart installatie voor de levensmiddelenretail onderscheiden van een kantoorinstallatie, en hoe de armaturen van 3F Filippi ermee omgaan.
Leds met hoge kleurweergave (CRI > 90 voor presentatiezones en etalages) met kleurtemperaturen gekalibreerd voor voeding — CRISP-, MEAT- en BREAD-leds voor versproducten —, ICE-versies tot −40 °C voor koelcellen en koelmeubels, kleurtolerantie SDCM 3. Alle versies dimmen flikkervrij van 0,1 tot 100 %, met dezelfde tint op elk niveau. De Tunable White-versies (3F HD, 3F Dìagon P) veranderen op commando van kleurtemperatuur: warmer voor de bakkerij \'s ochtends, neutraler in de gangpaden, anders voor de seizoenspromotie.
DALI-2 (IEC 62386) is de keuze voor nieuwe winkels en volledige relampings: elk armatuur heeft een adres, de zones volgen de afdelingen en worden bij elke lay-outwijziging via software herdefinieerd, en de Binario 3F brengt het DALI-signaal ook naar de spots op de versproducten. Met D4i melden de drivers verbruik, uren en temperaturen. De draadloze versies zijn geschikt voor retrofits op bestaande installaties zonder bus: sensoren en zones worden vanaf een smartphone ingeregeld, zonder extra kabels in het verlaagde plafond.
Behuizingen uit geëxtrudeerd aluminium of gelakt plaatstaal, diffusors uit polycarbonaat of methacrylaat, BAT-optieken voor de gangpaden en richtbare op de rails: de mechanica is die van de supermarktpagina, de elektronica voegt de sturing toe.
Een gateway koppelt de verlichting aan het GBS van de winkel (BACnet, Modbus, KNX via speciale platformen): dezelfde openingstijden, integratie met inbraakdetectie en met de koelinstallatie, automatisch uitschakelen bij sluiting. In winkelketens toont een centraal platform verbruik, toestand en storingen van elke winkel, en laat het toe de scènes van de hele keten in één keer te wijzigen. Armaturen conform EN 60598-1 en de voorschriften voor publiek toegankelijke ruimtes, CE- en ENEC-certificering en HACCP-geschiktheid voor de voedingszones.
De vier resultaten die winkelleiding, energiemanager en onderhoud in het eerste jaar meten.
Leds met hoge kleurweergave en dynamische lichtregeling volgens de presentatiebehoeften: de accenten op de versproducten gaan omhoog bij de opening en in de piekuren, de kleurtemperatuur verandert met de afdeling en het seizoen, de promotie van de week heeft haar eigen licht zonder een armatuur te verplaatsen.
Smart systemen die het licht aanpassen aan de aanwezigheid van klanten en aan het daglicht: bevoorrading en schoonmaak op half licht, achterruimtes en koelcellen alleen verlicht wanneer iemand binnenkomt, ingangen die de dag volgen. Dat zijn de 30–35 % die led alleen niet kan wegnemen.
Aanpasbare lichtscènes en richtbare armaturen om lay-outwijzigingen en promoties te volgen: de zones worden via software herdefinieerd, niet door de elektricien, en dezelfde scène wordt naar alle winkels van de keten gekopieerd.
Monitoring op afstand en voorspellende diagnose via smart platformen: D4i-drivers melden uren, temperaturen en afwijkingen, het onderhoud grijpt in tijdens het geplande venster — 's nachts, met de winkel dicht — in plaats van met een gangpad in het donker tijdens de openingsuren.
De reeksen voor gangpaden, versproducten, kassa's en achterruimtes zijn beschikbaar in DALI-2- en D4i-versie, veel ervan met geïntegreerde sensor of draadloze module, sommige in Tunable White. Op de productpagina's vind je de sturingsvarianten, de optieken, de spectra per productgroep en de rekenbestanden.
Andere retailreeksen met DALI- of draadloze sturing: Mira Muur, 3F HD R, 3F Eldorado, 3F Six R, 3F LED Panel, L 320, L 340, L 350, L 360, L 490, 3F Reno, Zero 3F Track, 3F Zeta Track, 3F Linux, Binario 3F, 3F Mirella, 3F Mirella Floor, 3F Filoluce, 3F C8, Lucequadro.
Twee hypermarkten waar het licht per afdeling en per dagfase wordt beheerd.
Ze verbetert de productpresentatie, verlaagt het energieverbruik en maakt een efficiënter beheer van de installatie mogelijk via automatisering en monitoring op afstand. Concreet: de accenten op versproducten en promoties gaan omhoog wanneer de winkel vol is en omlaag wanneer ze niet nodig zijn, bevoorrading en schoonmaak gebeuren op half licht, achterruimtes en koelcellen gaan alleen aan met iemand binnen, en de energiemanager ziet het verbruik van elke afdeling — of van elke winkel van de keten — op één dashboard. De typische besparing is 30–35 % op een installatie die al op led draait.
Ja. De smart armaturen van 3F Filippi zijn ontworpen om in thermisch kritische omgevingen te werken en constante prestaties te garanderen, ook in koelzones: de ICE-versies werken tot −40 °C, drivers en sensoren zijn gekwalificeerd voor kou en condens, en de aanwezigheidssturing in koelcellen — met een stand-byniveau dat de ruimte nooit in het donker laat — is een van de strategieën met het hoogste rendement, omdat in een koelcel brandend licht ook af te voeren warmte is.
Dankzij de centrale sturing, de mogelijkheid om lichtscènes aan te maken en de voorspellende diagnose verbetert smart verlichting efficiëntie, onderhoud en coördinatie van de hele verkoopvloer. De lichtscènes voor de verschillende verkoopsituaties — bevoorrading, opening, piekuur, avond, schoonmaak — worden opgeroepen via de klok of een commando, lay-outwijzigingen worden afgehandeld door de zones via software te herdefiniëren, en driverstoringen bereiken het onderhoud voor een afdeling in het donker blijft. In winkelketens bestuurt hetzelfde platform alle winkels.
Een scène is een opgeslagen combinatie van niveaus — en, met Tunable White, van kleurtemperaturen — voor elke zone van de winkel. Een supermarkt gebruikt er doorgaans drie of vier: bevoorrading op 50 % in de gangpaden met de accenten uit; opening op 100 % met accenten op versproducten en promoties; avond met vol basislicht en verlaagde accenten waar de bezoekersaantallen dalen; schoonmaak met verlaagd basislicht en verlichte achterruimtes. Ze worden opgeroepen via de klok, een drukknop aan de kassa's of het GBS, en aangepast via software zonder aan de installatie te raken.
Dat hangt af van hoeveel je kunt bekabelen. Bij een volledige relamping, waar de armaturen worden vervangen en de bus samen met de leiding kan worden gelegd, geeft DALI-2 de meest volledige sturing, met D4i-gegevens, de Binario 3F die het signaal naar de spots brengt en directe integratie met het GBS. Waar de bestaande leidingen blijven en er geen stuurkabel bij kan, maken de draadloze versies zones, sensoren en scènes mogelijk zonder bekabeling, ingeregeld vanaf een smartphone. Beide systemen bestaan naast elkaar via gateways: je kunt starten met draadloos in de achterruimtes en bij de volgende verbouwing overstappen op DALI op de verkoopvloer.
Vaak wel, met regels die per land en in de tijd verschillen. Lichtsturingssystemen vallen doorgaans onder de energie-efficiëntiemaatregelen die worden erkend door regelingen zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA) in Nederland, de gewestelijke premies in België, belastingkredieten voor bedrijven en regionale programma's, en automatiseringsklasse A volgens EN 15232-1 telt in de energiecertificering van het commerciële gebouw. Wat ze allemaal vragen is een meting van de besparing: de D4i-gegevens zijn precies die meting. Onze technische dienst maakt de besparingsdocumentatie op; de controle van de subsidiabiliteit gebeurt met je eigen adviseur of een energiedienstverlener.
Met de plattegrond, de openings- en bevoorradingsuren, de positie van de beglaasde ingangen en de lijst van afdelingen raamt onze technische dienst de besparing van elke strategie en stelt het automatiseringsniveau voor dat zich echt terugverdient. Vrijblijvend.
