De relamping van supermarkten is het vervangen van verouderde armaturen — T8- en T5-tl-armaturen, metaalhalogeenspots op de versproducten, compacte-tl-downlights, led van de eerste generatie — door hoogefficiënte ledoplossingen, met behoud van lichtpunten, leidingen en rails. In een levensmiddelenwinkel doet ze twee dingen tegelijk: ze verlaagt de grootste post op de factuur na de koeling, en verbetert de productpresentatie met leds met hoge kleurweergave en specifieke spectra die de oude installatie nooit had.
Drie feiten maken het vandaag lonend. T8- en T5-tl-lampen en veel ontladingslampen zijn in Europa uit productie genomen onder RoHS en ecodesign: de voorraden raken op en reserveonderdelen worden duurder. Een supermarkt die 14 uur per dag, 7 dagen per week verlicht is, verdient een besparing van 60–65 % sneller terug dan welk kantoor ook: de typische terugverdientijd is twee tot drie jaar, minder met subsidies. En de relamping is de gelegenheid om CRISP-, MEAT- en BREAD-leds naar de versproducten te brengen en batwing-optieken die de schappen verlichten naar de gangpaden: ingrepen die op zichzelf de verkoop doen bewegen.
Deze pagina legt uit hoe de relamping van een winkel wordt ontworpen: de equivalentietabel tussen bestaande armaturen en ledvervangers, wat je controleert voor je ingrijpt, hoe je tijdens de openingsuren werkt, en de vragen die de technische verantwoordelijken van winkelketens ons het vaakst stellen. De ontwerpcriteria afdeling per afdeling staan op de pagina over verlichting voor supermarkten; hoe je de sturing samen met de led binnenbrengt, op de pagina over smart verlichting voor supermarkten.
De vraag die aan elke offerte voorafgaat is "waardoor vervang ik wat ik heb". De tabel geeft de typische equivalenties tussen de armaturen die we in supermarkten aantreffen en de ledreeksen van 3F Filippi die ze op hetzelfde lichtpunt vervangen. De ledvermogens zijn indicatief: het juiste vermogen hangt af van de hoogte, van de vereiste verlichtingssterkte voor de afdeling en van de staat van de huidige installatie, die vaak minder levert dan het typeplaatje zegt.
| Bestaand armatuur | Opgenomen vermogen | Ledvervanger van 3F Filippi | Indicatief ledvermogen | Besparing |
|---|---|---|---|---|
| Tl-armatuur 2×58 W T8 in de gangpaden, conventioneel voorschakelapparaat | ≈ 135 W | Zero 3F, 3F Travetta, 3F Zeta met BAT-optiek | 40–55 W | −60/−70 % |
| Tl-lichtlijn T5 2×80 W | ≈ 175 W | 3F Linux, Zero 3F Canale | 60–80 W | −55/−65 % |
| Metaalhalogeenspot 70–150 W op rail, versafdelingen | ≈ 85–170 W | Spots op Binario 3F met CRISP-, MEAT- of BREAD-leds | 25–50 W | −65/−70 % |
| Compacte-tl-downlight 2×26 W, kassa's en servicezones | ≈ 60 W | 3F Reno inbouw | 15–20 W | −65/−75 % |
| Paneel 600×600 4×18 W T8, kantoren en kassa's | ≈ 85 W | 3F LED Panel, L 340, 3F Dìagon P | 25–35 W | −60/−70 % |
| Metaalhalogeen-hallenstraler 250 W, hypermarkten met hoge plafonds | ≈ 280 W | 3F Six R, 3F Linux L | 90–130 W | −55/−65 % |
| Waterdicht armatuur 2×58 W T8 in magazijn, bereidingsruimtes en koelcellen | ≈ 135 W | 3F Linda, 3F Petra; 3F Tank ICE in de koelcellen | 40–60 W | −55/−65 % |
Het opgenomen vermogen omvat de verliezen van het voorschakelapparaat, die bij conventionele voorschakelapparaten 15–20 % bedragen: daarom valt de werkelijke besparing vaak hoger uit dan berekend op nominale vermogens. De tweede reden is de terugval: een metaalhalogeenspot op de versproducten geeft aan het einde van zijn levensduur 60 % van zijn oorspronkelijke licht en verschuift van kleur, en de led wordt gedimensioneerd op de ontwerpverlichtingssterkte, niet op wat de oude installatie al jaren nog leverde. En in koelmeubels is elke bespaarde watt licht ook minder warmte die de compressoren moeten afvoeren.
Een geslaagde relamping wordt beslist bij de plaatsopname, niet in de catalogus. Drie groepen parameters die onze technische dienst controleert voor ze een reeks voorstelt.
Leds met hoge kleurweergave (CRI > 90 voor presentatiezones en etalages) met kleurtemperaturen gekalibreerd voor voeding, versproducten en non-food: CRISP-, MEAT- en BREAD-leds in plaats van de metaalhalogeenspots op de toonbanken; versies met richtbare lenzen en bundels voor gangpaden, schappen en koelmeubels; ICE-versies voor koelcellen en koelvitrines tot −40 °C; initiële kleurtolerantie SDCM 3, omdat bij een gefaseerde relamping de nieuwe armaturen en die een maand later gemonteerd worden dezelfde tint moeten hebben.
Behuizingen uit geëxtrudeerd aluminium of gelakt plaatstaal, diffusors uit hoogtransparant polycarbonaat of methacrylaat, optieken en lenzen voor elke gevraagde verdeling: BAT en BAT WD voor gangpaden met stellingen, BREED voor open zones, MIDDEN en SMAL voor het accent op versproducten en promoties. Pendel-, plafond-, inbouw- en railbevestiging met hartafstanden die passen bij de weggenomen armaturen; de ledspots worden op de bestaande driefasige rails gemonteerd, en de Binario 3F voegt het DALI-signaal toe waar sturing gewenst is.
Armaturen conform EN 60598-1 en de voorschriften voor publiek toegankelijke ruimtes, CE-, ENEC-certificering en HACCP-geschiktheid voor voedingsomgevingen; beschermingsgraad IP40 voor de verkoopvloer en IP65 voor bereidingsruimtes, visafdeling, koelcellen en reinigingszones; versies met geïntegreerde noodverlichting volgens EN 60598-2-22 voor vluchtwegen. De relamping wordt per afdeling en per tijdvenster gepland, zodat de verkoopvloer noch tijdens noch na de ingreep onder de normwaarden zakt.
Vier meetbare effecten in de twaalf maanden na de ingreep, voor wie de winkel leidt en voor wie de rekeningen betaalt.
Leds met hoge kleurweergave en optieken voor de verschillende productgroepen: het is het verschil tussen een vleestoonbank onder een oude, naar roze verschoven metaalhalogeenspot en dezelfde toonbank onder een MEAT-led. Relamping is de enige efficiëntiemaatregel die ook op de kassabonnen te zien is.
Het vervangen van traditionele technologie door ledarmaturen van de nieuwste generatie verlaagt het verlichtingsverbruik met 60–65 %, op een installatie die het hele jaar 14 uur per dag brandt. Met de sturing die op de pagina over smart lighting wordt beschreven, kom je boven 80 % ten opzichte van het vertrekpunt.
Railsystemen en richtbare spots laten toe het licht aan te passen aan wisselende lay-outs en promoties: na de relamping is het verplaatsen van het accent van de kopstelling naar het verseiland werk voor de visual merchandiser, niet voor de elektricien.
De lange levensduur van led en de betrouwbaarheid van de producten van 3F Filippi maken een einde aan de lampvervangingscyclus: geen ladders in de gangpaden tijdens de openingsuren, geen voorraden uitgelopen buizen, geen dode spots boven de toonbanken op zaterdagnamiddag. Ideaal voor verkoopvloeren in continu gebruik.
Lineaire armaturen met BAT-optiek voor de gangpaden, spots en railsystemen voor versproducten, downlights en panelen voor kassa's en servicezones, waterdichte en ICE-armaturen voor magazijnen en koelcellen, hallenstralers voor hypermarkten met hoge plafonds: op de productpagina's vind je spectra, optieken, lumenpakketten, bevestigingsafstanden en de rekenbestanden.
Andere reeksen die bij retailrelampings worden ingezet: L 340, 3F Reno, Zero 3F Track, 3F Zeta Track, 3F Linux, Binario 3F, 3F Linda, 3F Tank, 3F Mirella, 3F C8.
Twee hypermarkten waar de installatie afdeling per afdeling werd vernieuwd, zonder voor het publiek te sluiten.
Ja. De hoge kleurweergave en de prestaties van de nieuwe leds laten kleuren en details tot hun recht komen, maken de presentatie aantrekkelijker en versterken de indruk van versheid, vooral op de voedingsafdelingen. Een metaalhalogeenspot aan het einde van zijn levensduur heeft een dalende kleurweergave en een verschuivende tint; een MEAT-led op de vleestoonbank, CRISP op groenten en fruit of BREAD op de bakkerij geeft de natuurlijke kleuren weer met CRI > 90 en SDCM 3-tolerantie. Het is het voordeel van de relamping dat je ziet vóór de factuur.
Ja. Veel armaturen van 3F Filippi zijn ontworpen voor snelle installatie en eenvoudige, directe retrofit, en laten toe ook tijdens de openingsuren te werken zonder grote hinder voor klanten en personeel: er wordt per gangpad of per afdeling gewerkt, met de betrokken zone afgezet voor de duur van de vervanging, of 's nachts voor versproducten en kassa's. De ledspots klikken in enkele seconden op de bestaande rails; de lineaire armaturen worden op dezelfde ophangpunten gemonteerd. Het werkplan dat wij opstellen geeft volgorde, tijdstippen en de in elke fase gegarandeerde verlichtingssterktes aan.
Ja. De producten van 3F Filippi omvatten armaturen ontworpen om in extreme thermische omstandigheden te werken — ICE-versies tot −40 °C, met drivers en componenten gekwalificeerd voor kou en condens — en met specifieke optieken om koelmeubels, koelvitrines en verticale stellingen doeltreffend te verlichten. Bij de relamping van de koelmeubels moet het licht met de koeltechnicus worden afgestemd: efficiënte armaturen met hoge lichtstromen bij lage vermogens beperken ook de af te voeren warmte.
De bestaande installatie (armaturen, vermogens, rails, leidingen, verdeelkasten), de hoogtes en hartafstanden, de vereiste verlichtingssterktes voor elke afdeling — EN 12464-1 voor de verkoopvloer en de kassa's, de hogere waarden die de keten op de versproducten wil — en de omgevingsomstandigheden: kou in de koelcellen, vocht en reiniging in de bereidingsruimtes, stof in de magazijnen. Bij de plaatsopname meten we de huidige verlichtingssterktes, controleren we rails en bevestigingen en maken we de lichtberekening met verbruiksvergelijking en terugverdientijd, afdeling per afdeling.
Ja, en voor een supermarktketen is financiering via een energiedienstverlener de meest gebruikte route. Met een energieprestatiecontract koopt en installeert de dienstverlener de ledarmaturen en verdient hij die terug met een deel van de besparing op de energierekening, terwijl de winkel niets voorfinanciert: bij 14–16 branduren per dag is de besparing hoog en constant, en dat maakt het model haalbaar. Daarbovenop komen de publieke regelingen, die per jaar en per land verschillen: in Nederland de Energie-investeringsaftrek (EIA), in België gewestelijke premies en de verhoogde investeringsaftrek voor energiebesparende investeringen. Voor elke winkel maakt onze technische dienst de berekening voor/na en de technische fiches; de subsidiabiliteit controleer je met je eigen adviseur.
Dat hangt af van het budget en de organisatie van de winkel, maar de regel is één afdeling tegelijk, de hele afdeling: oude en nieuwe armaturen mengen in hetzelfde gangpad zie je meteen — verschillende tinten, verschillende niveaus — en doet het presentatievoordeel teniet. De verstandige volgorde begint waar besparing en verkoopeffect het grootst zijn: de versproducten (metaalhalogeen op rail, 14 uur aan) en de gangpaden (tl-armaturen), daarna kassa's, servicezones, magazijn en koelcellen. Met armaturen met SDCM 3-tolerantie hebben fases die maanden na elkaar worden gemonteerd dezelfde tint.
Stuur ons de plattegrond met de afdelingen, de lijst van geïnstalleerde armaturen met vermogens en de openingsuren: onze technische dienst maakt de lichtberekening, de equivalentietabel, het werkplan tijdens de openingsuren en de verbruiksvergelijking met terugverdientijd. Vrijblijvend.