Gieterijen en koelcellen, hogedrukreiniging en fijn stof, trillingen en chemicaliën: 3F Filippi-ledarmaturen ontworpen voor de omgeving waarin ze moeten blijven branden, niet achteraf aangepast.
Vraag technisch advies aanEen kantoorarmatuur leeft bij 22 graden, droog, zonder dat iemand het aanraakt. Een armatuur in een voedingslijn wordt twee keer per dag met hogedruk gereinigd; in een gieterij hangt het onder een dak van 55 graden; in een koelcel werkt het bij −25 met condens die op de dichtingen bevriest; in een werkplaats krijgt het olienevel, trillingen en af en toe een vork te verwerken. Een zware omgeving is elke plek waar een van deze omstandigheden — stof, water, stoten, temperatuur, chemicaliën, explosieve atmosferen — de regel is en niet de uitzondering.
Het goede nieuws is dat elke omstandigheid een code heeft die haar beschrijft en een laboratoriumtest die haar certificeert: de IP-klasse voor stof en water, de IK-klasse voor stoten, de omgevingstemperatuur in bedrijf, de ATEX-classificatie voor explosiegevaarlijke zones. Ze correct lezen is de helft van het ontwerp; de andere helft is niet betalen voor beschermingsgraden die de omgeving niet vereist.
Deze pagina ontcijfert de codes en koppelt ze aan de werkelijke omstandigheden. De basisprincipes van industriële verlichting — hoogtes, optieken, normwaarden — staan op de pagina over industriële verlichting; de ledtechnologie en haar thermisch beheer op de pagina over LED-verlichting voor industriële omgevingen.
De IP-code (EN 60529) heeft twee cijfers: het eerste, van 0 tot 6, meet de bescherming tegen vaste voorwerpen en stof; het tweede, van 0 tot 9, die tegen water. De IK-code (EN 62262) loopt van 00 tot 10 en meet de opgevangen stootenergie: IK08 komt overeen met 5 joule, IK10 met 20 joule — een hamer van 5 kg die van 40 cm valt. De tabel koppelt de typische omstandigheden van zware omgevingen aan de klassen die echt nodig zijn.
| Omgevingsomstandigheid | Aanbevolen IP | Aanbevolen IK | Materialen en constructie | Goed om te weten |
|---|---|---|---|---|
| Fijn stof (hout, cement, meel, textiel) | IP65 (6 = volledig stofdicht) | IK08 | Gesloten behuizing, siliconen dichtingen, gladde, makkelijk te reinigen afscherming | Stof op de afscherming vermindert de lichtstroom: geplande reiniging en passende onderhoudsfactor voorzien |
| Vocht, condens, overdekte buitenruimtes | IP65–IP66 | IK08 | Gepoedercoat staal of aluminium, rvs-schroeven, anticondensventiel | Interne condens is de eerste storing van goedkope armaturen: let op het drukvereffeningsventiel |
| Frequente hogedrukreiniging (voeding, farma) | IP66–IP69 | IK08–IK10 | Afschermingen van gehard glas of reinigingsmiddelbestendig PC, zonder spleten die vuil vasthouden | IP69 = hogedruk- en heetwaterstralen; controleer de compatibiliteit met de gebruikte reinigingsmiddelen |
| Stoten van voertuigen en gereedschap (logistiek, werkplaatsen, sport) | IP54–IP65 | IK10 | Spuitgegoten of dikke plaatstalen behuizing, PC-afscherming, borgende bevestigingen | IK10 waar het armatuur binnen bereik is van vorken, laadkleppen of ballen |
| Hoge temperaturen (gieterijen, ovens, glasfabrieken, dakruimtes) | IP65 | IK08 | Gedimensioneerd aluminium koellichaam, aparte of voor hoge ta gekwalificeerde driver | Controleer de maximale ta op het technische blad; elke 10 °C erboven halveert de levensduur van de driver |
| Lage temperaturen (koelcellen, diepvries, buiten in de winter) | IP66 | IK08–IK10 | Componenten gekwalificeerd tot −30 °C, dichtingen die elastisch blijven, onmiddellijk inschakelen | Led presteert beter in de kou: het probleem is de elektronica en de condens bij het openen van de deuren |
| Chemicaliën, dampen, zoutnevel (chemie, veeteelt, havens) | IP66 | IK08 | Behuizingen van technische kunststof of aluminium met corrosiewerende lak, rvs-schroeven A4 | Vraag de tabel met de chemische bestendigheid van het afschermingsmateriaal |
| Potentieel explosieve atmosferen (gassen, brandbaar stof) | IP66 | IK10 | ATEX-gecertificeerde armaturen voor de zone (1/2 gas, 21/22 stof) | De certificering geldt per zone en per groep: wie de zones classificeert kiest ze, niet de catalogus |
Een hogere klasse dan nodig is geen extra garantie: het is een extra kost en soms een probleem. Een afgedicht IP69-armatuur zonder drukvereffeningsventiel zuigt in een omgeving met sterke temperatuurschommelingen bij elke afkoeling vocht aan; een IK10-armatuur met zwaar glas op 12 meter hoogte bemoeilijkt het onderhoud zonder dat iemand het ooit raakt. De juiste keuze gebeurt zone per zone, met de klasse die de omgeving vereist en de constructie die haar duurzaam maakt.
Drie ontwerpkeuzes die een armatuur dat IP66 opgeeft onderscheiden van een dat het tien jaar lang behoudt.
Behuizingen van spuitgegoten of geëxtrudeerd gelakt aluminium, of van gepoedercoat plaatstaal, met dichtingen van silicone of PU-schuim die elastisch blijven van −30 tot +70 °C. Afschermingen van hoogwaardig polycarbonaat of gehard glas waar chemische bestendigheid en reiniging vereist zijn, prismatisch of microprismatisch om de verblinding ook in lage ruimtes te beheersen.
De versies met gladde afscherming en zonder inwendige randen zijn bedoeld voor de voedingssector: geen spleten waar vuil zich ophoopt, in enkele seconden schoon met de straal.
Hoogefficiënte leds met Ra ≥ 80, lichtstromen tot 65.000 lumen en kleurtolerantie SDCM 3, beschikbaar met bescherming tegen agressieve stoffen en in verschillende kleurtemperaturen. Elektrische en elektronische componenten gekwalificeerd voor werking van −30 tot +70 °C: dat, meer dan de IP, bepaalt de levensduur van het armatuur in de gieterij of de koelcel.
De behuizing is een koellichaam gedimensioneerd voor de opgegeven omgevingstemperatuur; de drivers zijn ter plaatse vervangbaar, zodat een elektronisch defect je niet dwingt het armatuur te vervangen of de afdichtingen te breken.
Conform EN 12464-1 voor werkplekken, EN 60598-1 en EN 60598-2-22 voor noodverlichting, CE-markering en onafhankelijke ENEC-certificering, die ook de controle van de opgegeven IP- en IK-klassen omvat. ATEX-versies voor zones met potentieel explosieve atmosfeer, gecertificeerd per zone en groep.
Compatibel met DALI-systemen en aanwezigheids- en daglichtsensoren: ook in een koelcel of een stoffige afdeling schakelt het armatuur alleen in wanneer het nodig is, en frequente cycli verkorten zijn levensduur niet zoals bij ontladingslampen.
De vier resultaten van een keuze op basis van de werkelijke omstandigheden en niet van de catalogus.
Materialen en technologieën ontworpen voor zware omgevingen, niet aangepast: dichtingen die na duizend temperatuurcycli dicht blijven, afschermingen die niet vergelen door reinigingsmiddelen, elektronica die niet uitvalt bij −25. Het is het verschil tussen een IP-klasse die op dag één in het laboratorium is gemeten en een die de hele levensduur behouden blijft.
Armaturen geschikt voor continubedrijf zonder prestatieverlies, met onmiddellijke inschakeling ook na een netonderbreking en geen lampen te vervangen: in een koelcel of een wasstraat legt ontbrekend licht het proces stil, en een goed gekozen armatuur is er een waar niemand jarenlang iets van merkt.
Gelijkmatig licht en geen verblinding, ook in lage ruimtes of bij natte, spiegelende oppervlakken; geïntegreerde noodverlichting op vluchtwegen; ATEX-versies waar een vonk niet is toegestaan. Licht in zware omgevingen is in de eerste plaats een preventiemaatregel.
Lange levensduur van de leds, bestendigheid tegen slijtage, stoten en agressieve stoffen, drivers vervangbaar zonder de afdichtingen te breken: ingrepen op plaatsen waar binnenkomen duur is — koelcellen, ATEX-zones, reinigingszones — worden zeldzaam en planbaar. De relamping van een bestaande installatie gebeurt volgens dezelfde regels, zone per zone.
Waterdichte armaturen van polycarbonaat en glas, corrosiebestendige versies voor chemische en maritieme omgevingen, versies voor lage en hoge temperaturen en retrofitfamilies voor één-op-één-vervanging. Elke productpagina vermeldt IP- en IK-klasse, omgevingstemperatuur in bedrijf, afschermingsmaterialen en chemische bestendigheid.
Andere reeksen geschikt voor zware omgevingen: Retrofit 3F Cub, Retrofit 3F Linda.
Twee fabrieken waar stof, bewerkingen en continubedrijf de keuze van de armaturen bepaalden.
Verlichting ontworpen om extreme omstandigheden te weerstaan — stof, vocht, stoten, hoge of lage temperaturen, chemicaliën — met behoud van veiligheid en bedrijfscontinuïteit, tot en met ATEX-toepassingen voor omgevingen met potentieel explosieve atmosfeer. Het is geen type armatuur maar een keuzemethode: je vertrekt van de werkelijke omstandigheid van de zone en bepaalt de IP-klasse, de IK-klasse, de bedrijfstemperatuur en de materialen die haar de hele levensduur doorstaan.
Als algemene regel IP65 of hoger en mechanische weerstand IK08–IK10, ter bescherming tegen binnendringend stof en water en tegen toevallige stoten. In detail hangt het af van de omstandigheid: IP65 volstaat voor stof, IP66 is nodig bij waterstralen en condens, IP69 bij hogedruk- en heetwaterreiniging; IK10 waar het armatuur binnen bereik is van voertuigen of gereedschap. De tabel op deze pagina koppelt elke omstandigheid aan de echt benodigde klasse.
Ja, als ze voor die omgeving zijn ontworpen. De 3F Filippi-ledarmaturen voor zware omgevingen houden hun prestaties constant dankzij componenten gekwalificeerd van −30 tot +70 °C, thermisch beheer gedimensioneerd op de opgegeven omgevingstemperatuur en dichtingen die elastisch blijven bij temperatuurcycli. Led vreest, anders dan ontladingslampen, trillingen noch frequent schakelen en presteert beter in de kou: het vermindert storingen, stilstanden en onderhoudskosten precies waar ingrijpen het duurst is.
Het eerste cijfer is hetzelfde — 6, volledig stofdicht — en het tweede verandert, dus de bescherming tegen water. IP65 weerstaat waterstralen uit een spuitmond van 6,3 mm; IP66 krachtige stralen van 12,5 mm, zoals van een lans; IP69 (vaak geschreven als IP69K, naar de automobielnorm waaruit het komt) hogedruk- en heetwaterstralen, typisch voor de ontsmetting in de voedingssector. Een IP69 is niet «beter» dan een IP66 in een droge, stoffige omgeving: het kost meer en kan zonder drukvereffeningsventiel condens vasthouden.
Dat hangt af van het materiaal van de afscherming en de dichtingen. Polycarbonaat verdraagt de meeste alkalische reinigingsmiddelen maar kan dof worden door sommige agressieve oplosmiddelen en ontsmettingsmiddelen; gehard glas is tegen bijna alles inert en is de keuze voor chemische ontsmetting. De 3F Filippi-versies voor de voedingssector hebben een gladde afscherming zonder spleten, siliconen dichtingen en rvs-schroeven, en op het technische blad staat de chemische bestendigheid van de materialen: die vergelijk je met de lijst producten die de schoonmaakdienst gebruikt.
De Europese ATEX-richtlijnen classificeren de zones waar explosieve atmosferen kunnen ontstaan: zones 0, 1 en 2 voor gassen en dampen, zones 20, 21 en 22 voor brandbaar stof, in afnemende waarschijnlijkheid. De classificatie gebeurt door de werkgever in het explosieveiligheidsdocument, en in elke geclassificeerde zone moeten de armaturen gecertificeerd zijn voor die zone en voor de aanwezige stofgroep. 3F Filippi biedt ATEX-versies voor de zones 1/2 en 21/22 — spuitcabines, silo's, maalderijen, opslag van oplosmiddelen, zuiveringsinstallaties — die samen met de technische dienst op basis van de classificatie worden gekozen.
Beschrijf ons de werkelijke omstandigheden van je omgevingen — stof, water, temperaturen, reiniging, stoten, eventuele geclassificeerde zones — en onze technische dienst bepaalt voor elke zone de IP- en IK-klasse, de materialen en de geschikte armaturen, met de lichtberekening. Vrijblijvend.
